اميرالمومنين حضرت علی عليه السلام فرمودند:
مَنْ أُعْطِیَ أَرْبعاً لَمْ یُحْرَمْ أَرْبَعاً: مَنْ أُعْطِیَ الدُّعَاءَ لَمْ یُحْرَمِ الاِْجَابَةَ، وَمَنْ أُعْطِیَ التَّوْبَةَ لَمْ یُحْرَمِ الْقَبُولَ، وَمَنْ أُعْطِیَ الاِْسْتِغْفَارَ لَمْ یُحْرَمِ الْمَغْفِرَةَ، وَمَنْ أُعْطِیَ الشُّکْرَ لَمْ یُحْرَمِ الزِّیَادَةَ.«1»
هركه توفيق چهار چيز پيدا كند از چهار چيز بی نصيب نخواهد بود:
1. هركه توفيق دعا بيابد از اجابت محروم نمی شود، و اين تصديق كننده فرمايش قرآن است كه می فرمايد: قرآن این سخن را تصدیق می کند در آنجا كه در باره دعا می فرماید: ( ادعونی استجب لكم.مرا بخوانید شما را اجابت می کنم. سوره بقره آیه 60)
2. هركه توفيق توبه شامل حالش شود از قبول توبه محروم نمی شود. همانطور كه در قرآن به اين مطلب اشاره شده و می فرمايد: وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحيماً ( آنکس که مرتکب عمل زشتی شود و یا به خود ستم کند سپس از خدا طلب آمرزش کند خداوند را غفور و رحیم خواهد یافت . نساء – آیه 110 )
3. هركه توفيق استغفار پيدا كرد از آمرزش محروم نمی شود همانگونه كه خداوند می فرمايد: لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِيدٌ. اگر سپاس گزاری کنید ، نعمت را بر شما افزون خواهم کرد . ابراهیم – آیه 7)
(استغفار به معناى شستشو است و توبه به معناى كسب كمالات است ،مانند شخص آلوده كه باید اول لباس چركین را از تن بیرون بیاورد و خود را شستشو بدهد و بعد لباس پاكیزه به تن كند. یا باید ابتدا جاروب كند، سپس ‍ زمین را فرش كند.
يا به عبارت ديگر استغفار، آمرزش خواهی از گناهان برای پیراستن روح از آلودگی‌‌ها و نابودی‌ باورها و اعمالی مانند شرک و معصیت است و توبه اقدام برای آراستن روح به صفات پسندیده، مانند توحید و ایمان و امتثال فرمان‌های الهی است در نتیجه استغفار به معنای طلب آمرزش؛ و توبه به معنای بازگشت به خدا در مقام عمل است.
4. هركه توفيق شكر گذاری پيدا كند از افزايش روزی محروم نخواهد شد خداوند در قرآن می فرمايد: إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَريبٍ فَأُولئِکَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ کانَ اللَّهُ عَليماً حَکيماً (همانا توبه در باره کسانی است که کار بدی را از روی جهالت انجام می دهند و سپس بزودی توبه می کنند . خداوند توبه چنین اشخاصی را می پذیرد و خداوند دانا و حکیم است . نساء – آیه 17)

 پی نوشت :

1. «خصال ص221»

2. (گناه شناسى ، ص 299.)

خلاصه سخنرانی استاد لبیک در کنفرانس آیه های انتظار در تاریخ 92/8/10